جوسق خرب : در حومه كوفه و جنب نخيله قرار دارد . خوارج در روز جنگ نهروان با يكديگر اختلاف پيدا كردند و گروهى متشكل از پانصد سوار همراه فروة بن نوفل اشجعى زجنگ كناره‌گيرى كردند و گفتند : ما به مبارزه با على ( ع ) معتقد نيستيم بلكه با معاويه مىجنگيم و از خوارج جدا شدند و در منطقهء شهر زور فرود آمدند . چون پس از شهادت حضرت على ( ع ) معاويه از كوفه به شام بازگشت ، خوارج اجتماع كردند و گفتند : هيچ عذرى در جنگيدن با معاويه باقى نماند و حركت كردند تا اين كه در نخيله كه در حومهء شهر كوفه قرار دارد ، فرود آمدند . معاويه نيز گروهى از سپاهش را به سوى آنها گسيل داشت و خوارج آنها را شكست دادند ، معاويه به مردم كوفه گفت : اين عملكرد شماست و خودتان امر ايشان را به عهده گيريد ، و مردم كوفه به خوارج حمله كرده با آنها جنگيدند و آنان را به قتل رساندند و جنگ در جوسق خرب درگرفت . شايد خوارج به حومهء آن پناه بردند و قيس بن اصم در رثاى خوارج چنين مىسرايد : من به مرام و آيين خوارج گرويده‌ام در جنگ نخيله و كنار جوسق خرب كسانى كه به پيروى از پيشينيان خوارج به جنگ رفتند البته پيش از اين كه دچار شك و ترديد شوند قومى كه هرگاه ديگران به آنها تذكر دهند يا خودشان خدا را به ياد آورند از ترس خدا به سجده درافتند آنها به سوى خدا مىروند و در اتاقهايى كه داراى تختهاى زيباست و در خانه‌اى از طلا ساكن مىشوند مدت اندكى در اين دنيا درنگ كردند آن سفيد رويان بى آلايش بلند بالا سرانجام از بين رفتند و بيننده ، سرهاى آنها را ديد كه شتران جوان ، تندرو و نجيب آنها را مىبردند آنها نسبت به دنيا دلبستگى نداشتند و به هدف دوردست خود دست يافتند « 1 » .

--> ( 1 ) - انى ادين بما دان الشراة به * يوم النخيله عند الجوسق الخرب النافرين على منهاج اولهم * من الخوارج قبل الشك و الريب قوما اذا ذكروا باللّه او ذكروا * خروا من الخوف للاذقان و الركب ساروا الى اللّه حتى انزلوا غرفا * من الارائك فى بيت من الذهب ما كان الا قليلا ريث وقفتهم * من كل ابيض صافى اللون ذى شطب حتى فنوا و رأى الرائى رؤسهم * تغدو بها قلص مهرية نجب فاصبحت عنهم الدنيا قد انقطعت * و بلغو الغرض الاقصى من الطلب